يادداشت

و امام كاظم عليه السّلام در مورد عظمت قرآن و اينكه با گذشت روز و شب و زمان، تغييرى در محتوى و بيان قرآن ايجاد نمى‏شود و اعجاز قرآن آن است كه عصرى نيست، بلكه فراتر از يك عصر و زمان است، مى‏فرمايد:
انّ رجلا سأل ابا عبد اللّه عليه السّلام، ما بال القرآن لا يزداد على النشر و الدرس الّا غضاضه، فقال: لان اللّه تبارك و تعالى لم يجعله لزمان دون زمان و لا لناس دون ناس فهو فى كل زمان جديد و عند كل قوم غضّ الى يوم القيامة «2». امام كاظم عليه السّلام فرمودند:

این کتاب که در گروه پژوهشی تاریخ و تمدن اسلامی دانشگاه معارف اسلامی و به قلم حجت الاسلام دکتر محمدباقر پورامینی و کوشش نعمت الله فیروزی سامان یافته به همت این دانشگاه و دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام در ۴۳۲صفحه و در قطع وزیری منتشر شد.

4- اعجاز در ترسيم جامعه مدنى براساس عدل¹

6- تبصير الرحمن و تيسير المنّان‏
تأليف على بن احمد بن ابراهيم مهايمى (م 835 ق) داراى مذهب حنفى و به زبان عربى است. نام كامل تفسير او تبصير الرحمن و تيسير المنّان ببعض ما يشير الى اعجاز القرآن است.
مهايمى يكى از صوفيان قرن نهم بوده و تفسير او از رويكردى صوفيانه برخوردار است .

__________________________________________________
(1). همان، ص 464.
(2). خرمشاهى، همان، ص 716.
روشهاى تفسير قرآن، ص: 265

----------------------------------------------------------------------------

در سايه سار قرآن؛ يادنامه استاد فرزانه دكتر سيد محمدباقر حجتي (ت١٣١١–م١٤٠٤ش )

محمدتقي دياري بيدگلي. استاد دانشگاه قم

ديباچه :

تاريخ دانش و فرهنگ اين سرزمين، همواره مرهون عالماني است كه عمر خويش را در راه فهم، تعليم و ترويج معارف الهي صرف كرده اند؛ مرداني كه نه تنها با آثار علمي خويش، بلكه با منش، اخلاق، شيوه تدريس و تربيت شاگردان، مكتبي ماندگار
بنيان نهاده اند.

اجازه حدیث و روایت ، عبارت است از اين که استاد و شيخ حديث به شاگرد و راوي خود، اجازه بـرنقل حديثي را بدهد. ... طريـق اجـازه ميـان محـدّثان فـريقين رايـج بـوده و هـست و هـر اسـتادي،اجازه هايي را براي اشخاص به صورت خاص يا عام، صادر مي نموده اند تـا آنها مُجاز باشند که احاديثي از آنان روايت کنند.

اجازه نيز داراي مراتب متعدّدي است؛ زيرا گـاهي بـا قـول صـريح و گـاهي
غيرصريح، مانند اشاره و کتابت و گاهي فرد مورد اجازه، خاص اسـت و معـيّن و
گاهي غيرمعيّن و عام و گاهي در کتاب خاصي و گاهي در همـه کتـابهـا و لـذا اقسام فراواني را ميتواند دارا باشد. ( 1)

و ما و ملتهاى مظلوم دنيا مفتخريم كه رسانه ‏هاى گروهى و دستگاههاى تبليغات جهانى، ما و همه مظلومان جهان را به هر جنايت و خيانتى كه ابرقدرتهاى جنايتكار دستور مى‏دهند متهم مى‏كنند.

كدام افتخار بالاتر و والاتر از اينكه امريكا با همه ادعاهايش و همه سازوبرگهاى جنگ ى‏اش و آن همه دولتهاى سرسپرده‏اش و به دست داشتن ثروتهاى بى‏پايانِ ملتهاى مظلوم عقب‏افتاده و در دست داشتن تمام رسانه‏هاى گروهى، در مقابل ملت غيور ايران و كشور حضرت بقية اللَّه- ارواحنا لمقدمه الفداء- آن چنان وامانده و رسوا شده است كه نمى‏داند به كه متوسل شود!

يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهاد :

از دیگر توصیف های خاص در مورد جهان آخرت تعبیر: «يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهاد»؛ روزى كه گواهان به پا مى‏خيزند ، میباشد .(1)

در آیه شریفه تعبیر «یقوم» آمده است. از قیامت با عنوان روزی است که گواهان برپا می خیزند یاد می شود.« اشهاد » جمع شاهد یا شهید به گواهان روز قیامت گفته می شود. برخی از مفسران (2) معتقدند اشهاد فرشتگان مراقب اعمال هستند که در آیات دیگری نیز از آنها یاد شده است: «ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلاَّ لَدَيْهِ رَقيبٌ عَتيدٌ»؛ انسان هيچ سخنى را بر زبان نمى ‏آورد مگر اينكه همان دم، فرشته‏اى مراقب و آماده براى انجام مأموريت (و ضبط آن) است ‏. (3)

3- شگفتی فصحای عرب در مواجهه با قرآن .

اگر اعجاز قرآن به صرفه باز گردد و نه به قرآن لازم می آید که عربها در آن زمان و همچنین در دورانهای بعد بتوانند مانند آن را حداقل همانند آن در فصاحت و بلاغت بیاورند، در حالی که فصحای بزرگ عرب و شاعران بلیغ و سخنوری مانند «ولید بن مغیره»، «لبيد» كعب»، «نابغه» و... وقتی آیات قرآن را میشنیدند، شگفت زده می شدند و در برابر عظمت فصاحت و بلاغت قرآن خاضع بودند و آن را در رتبه بالایی از فصاحت و بلاغت می دیدند؛

بدین جهت هیچ یک از بزرگان فصاحت و بلاغت، ادعای همانند آوری نداشته و یا هیچ یک قرآن را کلامی همردیف کلام خود ندانسته اند. (1)

مکتب تربیتی امام شهید؛ مبانی نظری، مؤلفه‌های عملیاتی و تداوم عینی در سیره آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای