يادداشت

جلسه سوم

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ‏

وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً لا يَخْلُقُونَ شَيْئاً وَ هُمْ يُخْلَقُونَ وَ لا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَ لا نَفْعاً وَ لا يَمْلِكُونَ مَوْتاً وَ لا حَياةً وَ لا نُشُوراً (3).

آنان غير از خداوند معبودانى براى خود برگزيدند ؛ معبودانى كه چيزى را نمى‏آفرينند، بلكه خودشان مخلوقند، و مالك زيان و سود خويش نيستند و هم چنین مالك مرگ و حيات و رستاخيز خويش نیستند .

نادرستی ذخالت شیطان :

الفاظ قرآن، الهی می باشد و شیطان و هیچ نیروی دیگری غیر از فرشته وحی به دلایل زیر در آن دخالت نداشته است:

الف : روایات :

وحی الهی به صورت کامل و با الفاظ الهی در اختیار پیامبر (ص) قرار می گرفت و آن حضرت به هنگام دریافت وحی و با سلامت کامل و به دور از هرگونه دخالت شیطان، آن را تلقی می نموده است. در پرسشی که زراره از امام صادق (ع) می نماید، بدین نکته اشاره شده است. وقتی وی می پرسد به هنگام نزول وحی، پیامبر چگونه از دخالت شیطان ایمن بود، آن حضرت در پاسخ می فرماید:

تنوع اصطلاحات حدیث :

حدیث از جهت سند و الفاظ متن، آن اتصال و انقطاع سند، تعداد ناقلین، اعتبار و عدم اعتبار آن و... دارای تقسیمات فراوانی است که هر کدام یک اصطلاح حدیثی را تشکیل میدهد . جلال الدین سیوطی، اصطلاحات حدیثی را در ۶۵ مورد شمارش نموده است. (1) حازمی از علمای اهل سنت، در کتاب العجاله و صبحی صالح در کتاب علوم الحدیث و مصطلحه و محمد عجاج خطیب در کتاب اصول الحدیث، اصطلاحات حدیثی را بالغ بر صد نوع می‌شمارند.

مدرس حوزه علمیه قم مطرح کرد؛

سیره علوی؛ الگویی برای حفظ انسجام جامعه اسلامی

قم (ایسنا) - مدرس حوزه علمیه قم گفت: حفظ وحدت در سیره علوی از جایگاه بالایی برخوردار است و ایستادگی امروز مردم ایران در مقابل دشمنان الگوگرفته از همین سیره است، در شرایط فعلی حفظ اتحاد از بیان مسائلی که شاید به حق نیز باشند، اهمیت بیشتری دارد.

روند شکل‌گیری روش‌ها و گرایش‌های تفسیری

آغاز شکل‌گیری روش‌های تفسیری نیز به عصر رسالت باز می‌گردد، چنان‌که پیامبر(ص) و دیگر ائمه(ع)خود در فهم معانی و مقاصد آیات قرآن از روش‌های مختلف تفسیری استفاده کرده‌اند.
روش تفسیر قرآن به قرآن از زمان رسول خدا(ص) شکل گرفته است و دیگر معصومان(ع) نیز از این روش بهره برده‌اند که در ادامه به سنت قولی و عملی ایشان در تفسیر قرآن به قرآن اشاره خواهد شد. (1)

تحقيق عرفانى‏:

بدان كه اهل ظاهر در نكته ذكر نعبد و نستعين به صيغه متكلّم مع الغير، با آنكه عابد واحد است، نكاتى گفته ‏اند.

از آن جمله آنكه عابد را حيله ‏اى شرعيّه به نظر رسيده كه به وسيله آن، عبادتش مقبول درگاه حق تعالى افتد؛ و آن، آن است كه عبادت خود را در ضمن عبادت ساير مخلوق، كه از جمله آنهاست كمّل از اوليا كه حق تعالى عبادت آنها را قبول مى‏ فرمايد، تقديم بارگاه قدس و دستگاه رحمت كند تا به اين وسيله عبادت او نيز ضمناً قبول شود؛ زيرا كه از عادتِ كريم نيست كه تبعّض صفقه كند.

از نقد مقالات «ارتقامحور» تا ورود هوش مصنوعی به قلمرو علوم قرآن و حدیث
در ادامه نشست استادان علوم قرآن و حدیث، متخصصان بر ضرورت تحول در ابزارهای پژوهشی تأکید کردند. در این پنل، ضمن نقد فقدان نقشه راه علمی در فعالیت‌های اساتید، موضوعات نوآورانه‌ای همچون قرآن‌کاوی رایانشی و چالش‌های معرفت‌شناختی هوش مصنوعی در مطالعات دینی مورد بررسی قرار گرفت. اساتید معتقدند بدون دستیابی به روش‌های گفت‌وگوی مشارکتی میان دین و دانش‌های مدرن و پیوند با آکادمی‌های بین‌المللی، خطر عقب‌ماندگی از تحولات علمی جهان جدی خواهد بود.

سنّت :

سّنت در لغت به معني سيره و در اصطلاح محدّثان شيعه به قول و فعل و تقرير معصوم که منشاء حکم شرعي باشند، اطلاق مي شود و الفاظ حاکي از آن را حديث، خبر، اثر گويند . مامقاني مي گويد : مايصدر عن النبي أو مطلق المعصوم من قول أو فعل أو تقرير غير عادي .
مقصود از تقرير، امضا و تأييد عمل اشخاص توسط معصوم مي باشد و تقرير معصوم از آن جهت حجّت است که معصوم، فعل ناصحيح کسي را تأييد نمي کند، مگر از باب تقيه که آن هم در موارد خاص و به همراه قراين مي باشد و مقصود از فعل نيز شامل کتابت، اشاره، عمل و... مي شود.

منظور از قيد غيرعادي، اقوال و رفتاري است که منشأ حکم شرعي نباشد، گرچه

آيا صحابۀ پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در معناى روايت سبعة احرف اتفاق نظر دارند؟

روايت نزول قرآن بر ثلاثة احرف كه در مبحث دوم فصل دوم مى‌آيد، چگونه با حديث سبعة احرف سازگارى دارد؟ اگر نزول قرآن بر سبعة احرف صحيح باشد، چرا صحابۀ پيامبر صلّى اللّه عليه و آله قرآن را بر هفت حرف ننوشتند يا در مصاحف خود معين نكردند كه آن را بر اساس كدام حرف فراهم آورده‌اند؟

.
ما مفتخريم كه بانوان و زنان پير و جوان و خرد و كلان‏ در صحنه‏ هاى فرهنگى و اقتصادى و نظامى حاضر، و همدوش مردان يا بهتر از آنان در راه تعالى اسلام و مقاصد قرآن كريم فعاليت دارند؛ و آنان كه توان جنگ دارند، در آموزش نظامى كه براى دفاع از اسلام و كشور اسلامى از واجبات مهم است شركت، و از محروميتهايى كه توطئه دشمنان و ناآشنايى دوستان از احكام اسلام و قرآن بر آنها بلكه بر اسلام و مسلمانان تحميل نمودند، شجاعانه و متعهدانه خود را رهانده و از قيد خرافاتى كه دشمنان براى منافع خود به دست نادانان و بعضى آخوندهاى بى‏اطلاع از مصالح مسلمين به وجود آورده بودند، خارج نموده ‏اند؛