معاد : يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهاد .

يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهاد :

از دیگر توصیف های خاص در مورد جهان آخرت تعبیر: «يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهاد»؛ روزى كه گواهان به پا مى‏خيزند ، میباشد .(1)

در آیه شریفه تعبیر «یقوم» آمده است. از قیامت با عنوان روزی است که گواهان برپا می خیزند یاد می شود.« اشهاد » جمع شاهد یا شهید به گواهان روز قیامت گفته می شود. برخی از مفسران (2) معتقدند اشهاد فرشتگان مراقب اعمال هستند که در آیات دیگری نیز از آنها یاد شده است: «ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلاَّ لَدَيْهِ رَقيبٌ عَتيدٌ»؛ انسان هيچ سخنى را بر زبان نمى ‏آورد مگر اينكه همان دم، فرشته‏اى مراقب و آماده براى انجام مأموريت (و ضبط آن) است ‏. (3)

برخی نیز گفته اند که اشاره به پیامبران دارد که در روز قیامت شاهد هستند و یا شامل مومنین هم می شود که آنها نیز در روز قیامت شاهدند. (4) البته اشهاد می تواند شامل اعضای پیکر انسان هم باشد ولی ظاهر آیه و قرائنی که در آیه وجود دارد این است که به نظر می رسد اشهاد شامل فرشتگان مراقب اعمال، پیامبران و مومنان می شود.

درآیه یاد شده تعبیر قیام آمده است؛ قیام به معنای بر پا خواستن است؛ گواهان هنگام ادای شهادت به پا می خیزند تا به نوعی جدی و مصمم بودن آنها در مساله شهادت آشکار شود و رسمیت شهادت را نشان دهد.

در آیه تعبیر اشهاد به صورت جمع آمده است و نشان می دهد که شاهدان زیادی در قیامت هستند و شهادت می دهند. شهادتی که برای مومنان افتخار و مایه خرسندی است و شهادتی که برای گنهکاران مایه سرافکندگی و ذلت هست.

در واقع این شهادت ها دو گونه پیامد و نتیجه دارد؛ برای عده ای بسیار زمینه غصه و غم را فراهم می کند و برای عده ای مبارک و گرامی است. شهادتی که شاهدان بر همه چیز احاطه و آگاهی دارند و چیزی از نظر آن ها پنهان نمی ماند. شهادتی که به هیچ وجه قابل انکار برای مجرمان نیست و راهی برای گریز و فرار ندارند.

---------------------------------------------------------

1- غافر، 51
2- التبیان ج9 ص 86
3- ق، 18
4- مجمع البیان ج8 ص821